Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü

Enstitümüz Alevi Bektaşi İlmi Kaynakları ABD (Tezli Yüksek Lisans) öğrencisi Erdal Taşkın, inanç turizmi çerçevesinde Hacıbektaş’taki hediyeleşme kültürünün sembolik derinliğini ve tarihsel gelişimini konu edinen “İnanç Turizmi Bağlamında Hacıbektaş'ta Hediyeleşme Geleneğinin Durumu ve Dönüşümü” başlıklı, Enstitü Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Erdem Akın danışmanlığındaki yüksek lisans tezini, tez savunma jürisi önünde başarıyla savundu. Jüri Başkanı Doç. Dr. Alev Öztürk Merdin, Jüri Üyesi Doç. Dr. Ömer Kırmızı ve tez danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Erdem Akın, Erdal Taşkın’ın başarılarının devamı diledi.

Tez çalışmasının kapsamı, Hacıbektaş ilçesinde gelişen inanç turizmi hareketliliğinde merkezî bir yer tutan hediyelik eşyaların mitik ve sembolik boyutlarını, bu objelerin tarihsel süreçte yaşadığı dönüşümü içermektedir. Literatürde, bu alanda daha önce doğrudan bir çalışmanın olmaması hasebiyle tezin; başta Alevilik-Bektaşilik araştırmaları olmak üzere inanç ve kültür turizmi ile halk bilimi literatürüne önemli bir katkı sunacağı değerlendirilmektedir.

Bu tezin odak noktasını oluşturan hediyeleşme pratiği, Hacı Bektaş Veli’nin “marifet ehlinin ilk makamı” olan edep anlayışını, “eline, diline, beline sahip ol” ve “incinsen de incitme” düsturları ile toplumsal bütünleşmeyi sağlayan evrensel öğretilerini temel almaktadır. İnanç unsurlarını milli değerler, vatan, bayrak ve Mustafa Kemal Atatürk sevgisiyle harmanlayan bu pratik, köklü bir kültürel mirası nesneler aracılığıyla geleceğe taşımaktadır.

Hediyeleşmenin ticari bir faaliyetten öte, Alevi-Bektaşi inanç sistemi ve dayanışma ağlarını taşıyan manevi bir uygulama olduğunu ortaya koyan bu çalışma, gelenekselden modern üretime geçişteki otantiklik kaybı riskine dikkat çekerek 'ilim nûruyla' aydınlanan gelecek kuşaklar için temel bir kaynak niteliği taşımaktadır. “Yol bir, sürek bindir” anlayışı ekseninde nesneler eskise ve malzemeler zamanla değişse de Hünkâr Hacı Bektaş Veli’nin simgeleşen barış, rızalık ve hoşgörü değerlerinin, bu topraklardan alınan her bir hediye aracılığıyla “düşünce karanlığına ışık tutma” idealine mütevazı birer katkı sunmaya ve bu köklü mirası yarınlara taşıyan birer kültürel elçi olmaya devam ettiği söylenebilir.